Veel gestelde vragen

Ik heb een electronische sigaret voor ondersteuning kan dat kwaad?

Ik rook al jaren 1 sigaret per dag. Soms ga ik uit mijn dak en rook ik er 2.
Hoe erg is dat nu eigenlijk?

1 sigaret per dag roken is waarschijnlijk niet gevaarlijk voor je gezondheid.

Het enige gevaar van jouw vorm van roken is dat andere mensen denken dat zij ook op die manier zouden kunnen roken en dit is vrijwel nooit het geval. Zij kunnen in de verleiding komen om 'jouw manier' te proberen maar zij zitten zo weer op 15 tot 20 sigaretten per dag.
Moraal van dit verhaal: rook die ene niet waar anderen bij zijn.

IS HET OOK SCHADELIJK ALS IK NIET OVER MIJN LONGEN ROOK?

Antwoord: Het niet over de longen roken, is een illusie waar helaas nog veel mensen in geloven. Er zijn mensen die diep inhaleren en mensen die minder diep inhaleren, maar ademen doen we allemaal en als je dan een sigaret of sigaar in je mond hebt, inhaleer je.

IK BEN AL 75 – HEEFT HET NOG ZIN VOOR MIJ OM TE STOPPEN?

Antwoord: Ja. Het hoesten en de slijmproductie nemen bij de meeste mensen na ongeveer vier tot zes maanden duidelijk af. Het risico op hart- en vaatziekten neemt ook snel af. Maar behalve gezondheidsrisico’s levert roken ook stank op en kost het geld. Wat dat betreft maakt de sigaret
geen onderscheid tussen oud en jong.

NA HOEVEEL TIJD ZIJN JE LONGEN SCHOON?

Achter deze vraag kunnen veel verschillende vragen schuilgaan, zoals:

HOE LANG HEB IK NOG EEN VERHOOGD RISICO OP LONGKANKER?

Antwoord: Dat hangt af van hoe lang en hoe veel je gerookt hebt. Je kunt je voorstellen dat als je veertig jaar lang dertig sigaretten per dag hebt gerookt, het verhoogde risico op longkanker nog heel wat jaren doorgaat. Maar als je nu stopt, neemt het in elk geval niet verder toe. Als je maar vijf jaar tien sigaretten per dag gerookt hebt en dan stopt, is je risico vrijwel meteen gelijk aan dat van een nooit-roker.

HOE STAAT HET MET COPD, OOK WEL DE ROKERSLONG GENOEMD, NA HET STOPPEN MET ROKEN?

Antwoord: Hiervoor gebruiken we de zogenoemde Fletchercurve. Deze geeft weer dat de longen veel minder snel achteruitgaan wanneer je stopt met roken, dan wanneer je doorrookt.

SOMMIGE MENSEN BEDOELEN LETTERLIJK: HOE LANG DUURT HET VOORDAT ER GEEN SPOREN VAN DE INGREDIËNTEN VAN SIGARETTEN MEER AANTOONBAAR ZIJN IN DE LONGEN?

Antwoord: Dat wisselt. De nicotine en koolmonoxide zijn binnen enkele dagen niet meer aantoonbaar, maar andere bestanddelen, zoals teer, blijven plakken’.

ALS IK STOP MET ROKEN, WORD IK VAST HEEL DIK – DAT IS OOK HEEL ERG TOCH?

Antwoord: Gemiddeld genomen kan door het normaliseren van de stofwisseling een mens zo’n 2 tot 4 kilo in gewicht toenemen in de eerste periode na het stoppen met roken. Als iemand meer aankomt, is dat door het snaaien! Maar als je dit moment aangrijpt om ook eindelijk eens wat aan beweging en gezonde voeding te gaan doen, hoef je überhaupt niet aan te komen. De meest voorkomende fout die mensen maken, is dat zij zichzelf wijsmaken dat ze zo zielig zijn dat ze niet meer mogen roken, dat ze daarom wel elke dag een appeltaartje, slagroomsoesje, zak drop, kroket of zo mogen hebben. Onzin!

IK WOON VLAK BIJ DE HOOGOVENS – IS DAT NIET VEEL SLECHTER?

Antwoord: Milieuvervuiling is ook slecht, maar daar heb je over het algemeen niet veel invloed op. Op roken wel. Je beslist zelf of je daarmee stopt en hoe.
Ik had kortgeleden een rokende vakbondsman als patiënt die zich vreselijk opwond over de asbest waar zijn oudere collega’s mee hadden gewerkt. En terecht! Asbest kan leiden tot het vreselijke mesothelioom (borstvlieskanker). Toen dit bekend werd, zijn er dan ook overheidsmaatregelen genomen om mensen hier zoveel mogelijk tegen te beschermen. Toen ik deze patiënt echter wees op zijn zeer risicovolle rookgedrag probeerde hij dat weg te poetsen… Terwijl er per jaar veel meer mensen overlijden aan de gevolgen van actief en passief roken dan aan de blootstelling aan asbest.
Cruijff zei het al eens heel mooi: ‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt.’ Als je zelf nog rookt, sluit je selectief je ogen voor de gevaren en irritatie die dat roken met zich meebrengt.

IK ZIE WEL EENS DE TERM PACKYEARS STAAN – WAT BETEKENT DAT?

Antwoord: In het Nederlands betekent het ‘pakjesjaren’. Hiermee wordt het aantal jaren bedoeld dat iemand gerookt heeft, maal het aantal pakjes per dag. Dus 20 jaar lang 2 pakjes per dag = 40 packyears. En 10 jaar lang een half pakje per dag = 5 packyears. Hiermee proberen wij als artsen een risico-inschatting te maken voor allerlei ziekten. Voor shagrokers geldt: tweeënhalf pakje per week komt ongeveer overeen met een pakje sigaretten per dag. Voor sigarenrokers geldt: een sigaar staat gelijk aan drie sigaretten.

IK ROOK FILTERSIGARETTEN – DAT IS TOCH MINDER ERG?

Antwoord: Een filter zorgt dat de ingrediënten van de sigaretten minder diep in de luchtwegen komen. Dus vinden we de kankerverwekkende stoffen hogerop in de luchtwegen terug. Mensen die eerst zonder filter roken en dan met fi lter gaan roken, krijgen minder nicotine binnen dan ze gewend waren en gaan dan dieper inhaleren. Daardoor is de kans op kanker diep in de longen groter.
De Barclay-sigaret had in het filter ook nog gaatjes, waardoor er extra weinig van de sigaret in je longen kwam. De sigaret werd in de markt geplaatst als ‘gezonder’. Dit werd door alle rokers vakkundig opgelost door de gaatjes dicht te drukken om zo toch nog aan de gewone dosis nicotine te komen.

KUN JE OP EEN GEWONE RÖNTGENFOTO VAN DE LONGEN ZIEN DAT IK ROOK?

Antwoord: Nee, dat is in principe niet op een gewone foto te zien. Alleen bij een rokerslong in een heel laat stadium kun je dit op een gewone röntgenfoto vermoeden. Bij een speciale hoge resolutie ct-scan van de longen kun je wel het opgeloste longweefsel (emfyseem) zien. Dat is een direct gevolg van het roken. Alleen het longoppervlak, dus de buitenkant van de longen, die gewoonlijk egaal roze is, wordt zwart door het roken. Dit longoppervlak krijg je alleen te zien tijdens een operatie in de borstkas of een speciale ingreep, een thoracoscopie. Daarbij maakt de arts een sneetje tussen de ribben en gaat met een speciaal kijkinstrument tussen die ribben door naar binnen.

ALS HET ZO SLECHT IS, HOE KAN HET DAN DAT MIJN BUURMAN, DIE TWEE PAKJES PER DAG ROOKT, AL 85 IS?

Antwoord: Roken verhoogt het risico op allerlei ziekten en aandoeningen
in de algemene bevolking. Maar dit blijven getallen die niets zeggen over
wat jou zal overkomen. Er zijn ook mensen die van vier hoog naar beneden springen en dat overleven, maar ook dát risico zou ik niet willen nemen. Daarbij moet je je realiseren dat degene bij wie het goed afl oopt zichtbaar blijft in de maatschappij. Maar degene bij wie het niet goed afl oopt, wordt onzichtbaar. Die zit thuis achter de geraniums met een zuurstofslangetje in de neus of ligt letterlijk onder de groene zoden.

MAAR IK BEN VERDER HEEL GEZOND: IK DRINK NIET, SPORT VEEL EN EET VEGETARISCH. DAN IS ALLEEN DAT ROKEN TOCH NIET ZO SLECHT?

Antwoord: Helaas is ook dit een wijdverbreid misverstand, alsof je het ene slechte kunt compenseren door er iets goeds tegenover te stellen. Nee dus! Het roken brengt enorme risico’s met zich mee, en hoe gezond je verder ook leeft, die risico’s gelden ook voor jou!

JE KUNT TOCH OOK LONGKANKER KRIJGEN ZONDER TE ROKEN?

Antwoord: Ja, dat kan, maar het is uitermate zeldzaam. Bedenk bij de verhalen die je hoort over mensen met kanker, met ook gezwellen in hun longen, dat het vaak gaat om uitzaaiingen van bijvoorbeeld darm- of borstkanker naar de longen. Daarbij gaat het om kankervormen die niet of nauwelijks verband houden met roken, niet te verwarren met longkanker. Nu er in vergelijking met de jaren vijftig van de vorige eeuw veel mensen zijn gestopt met roken, neemt het relatieve aandeel van de niet-rokers toe.

IS VERSLAAFD ZIJN AAN NICOTINE ERFELIJK?

Antwoord: Ja en nee. Om een vraag over erfelijkheid versus invloed van de omgeving te kunnen beantwoorden, heb je het meest aan onderzoeken met identieke tweelingen (die hebben namelijk precies dezelfde erfelijke aanleg) en niet-identieke tweelingen (die verschillen erfelijk net zoveel van elkaar als gewone broers en zussen). In Nederland is een fraaie studie gedaan waarin de erfelijkheid van het roken is onderzocht. Hieruit is gebleken dat de vraag of je begint met roken vrijwel niets met erfelijkheid te maken heeft. Maar als je begint, is het aantal sigaretten dat je per dag rookt voor een belangrijk gedeelte erfelijk bepaald. Dit betekent natuurlijk niet dat veelrokers niet kunnen stoppen! Iedereen kan stoppen, maar misschien dat zij iets meer
ondersteuning nodig hebben.

MAAR ALS IK LIGHT-SIGARETTEN ROOK, IS HET TOCH MINDER ERG?

Antwoord: Nee. Lichte sigaretten vallen zwaar tegen; je inhaleert veel dieper. En uiteindelijk dringen de schadelijke stoffen dus ook dieper in je longweefsel.